Wiadomości

Czy obecność dużych drapieżników może ograniczać liczbę kolizji drogowych z jeleniami?

Puma Felis concolor (źródło: Pexels).
Otatnia publikacja naukowców z USA (Suraci et al. 2026) analizuje wpływ dużych drapieżników na bezpieczeństwo ruchu drogowego poprzez zmiany w przestrzennym i czasowym użytkowaniu siedlisk przez ich ofiary. Autorzy badają realzcje pomiędzy pumą Puma concolor a jeleniem czarnoogoniastym Odocoileus hemionus columbianus na Półwyspie Olympic w stanie Waszyngton (USA). Celem badań było określenie, czy obecność pum wpływa na rozmieszczenie i aktywność jeleni, a w konsekwencji na częstość kolizji pojazdów z dzikimi zwierzętami.

Obecność pum wyraźnie zmieniała sposób użytkowania przestrzeni przez jelenie. Przy dużej gęstości dróg ich prawdopodobieństwo występowania było o 15% niższe, natomiast w bardziej odległych od zabudowy siedliskach było o 86% wyższe. Jelenie zmieniały również aktywność dobową, zwiększając aktywność w ciągu dnia i ograniczając ją nocą. Zmiany te wiązały się ze znacznym ograniczeniem ryzyka kolizji: przy wysokiej obecności pum prawdopodobieństwo wystąpienia kolizji z jeleniem było niższe o około 67%, a przewidywana liczba kolizji w ciągu pięciu lat spadała o 76%. Zależność potwierdziły również niezależne dane telemetryczne pum i utrzymywała się po uwzględnieniu natężenia ruchu.

Autorzy wskazują, że duże drapieżniki mogą pełnić funkcję swoistej „usługi ekosystemowej” zwiększającej bezpieczeństwo na drogach poprzez wywoływanie zmian w zachowaniu ofiar, a niekoniecznie poprzez ograniczanie ich liczebności. Jednocześnie podkreślają, że wyniki dotyczą przede wszystkim obszarów o niskim i umiarkowanym stopniu zagospodarowania, a obserwowane zależności korelacyjne nie pozwalają jednoznacznie określić ich przyczynowości.

Źródło: Suraci, J. P., Lacey, L. M., Parsons, A. W., Cendejas-Zarelli, S., Stratton, A., Sager-Fradkin, K., ... & Elbroch, L. M. (2026). Large carnivores shape road safety through effects on prey space use. Current Biology, 36(16), 4183-4190.